ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 52

Duwendeng bituin

Ang terminong bituing duwende o duwendeng bituin ay tumutuokoy sa ibat-ibang uri ng naibang klase ng mga bituin. Ang termino ay orihinal na nakuha noong 1906 nang mapansin ng isang Danes na astromoner na si Ejnar Hertzsprung na ang mapulang bitui ...

Proxima Centauri

Ang Proxima Centauri ay isang pulang duwende na may layong 4.24 sinag-taon mula sa Araw, na nasa loob ng G-cloud, sa konstelasyon ng Centaurus. Natuklasan ito noong 1915 ng isang Suwisong astrónomo na si Robert Innes, ang Direktor ng Union Observ ...

Astrobiyolohiya

Ang astrobiolohiya o astrobiyolohiya ay ang pag-aaral at pananaliksik kung may buhay o wala sa ibang mga planeta. Ito ang pag-aaral ng buhay, kung meron man, sa kalawakan. Naghahanap ang larangan ng astrobiyolohiya ng mga kalagayan o kundisyong k ...

GN-z11

Ang GN-z11 ay isang galaksiyang may mataas na redshift na matatagpuan sa konstelasyong Ursa Major, at ito ang kasalukuyang pinakaluma at pinakamalayo sa mga nakilalang galaksiya sa mapagmamasdang sansinukob. Ang GN-z11 may redshift na pang-spectr ...

Messier 87

Ang Messier 87 ay isang supergiant na tambiluging galaksiya sa konstelasyon ng Virgo. Isa sa pinakamalaki at pinakamabigat na galaksiya sa lokal na Sansinukob, mayroon itong malaking populasyon ng mabilog na kumpol - mga 12.000 kumpara sa 150-200 ...

C/2020 F3 (NEOWISE)

Ang C/2020 F3 o Kometang NEOWISE ay isang kometang retrogrado na may halos-parabolang orbita na natuklasan noong Marso 27, 2020, ng mga astronomo noong NEOWISE na misyon ng Wide-field Infrared Survey Explorer na teleskopyong pangkalawakan. Noong ...

Kometang Manx

Ang Kometang Manx ay isang mabato at hindi pangunahing kometa na mayroong isang pang-matagalang ligiran. Hindi tulad ng karamihan sa mga pang-matagalang ligiran ng kometa na karaniwang mahahaba at maliliwanag ang buntot, ang kometang Manx ay wala ...

Andromeda (constellation)

Ang Andromeda ay isa sa 48 konstelasyon sa talaan ng ika-2 siglo Greco-Roman astronomo na si Ptolemy at nananatiling isa sa 88 modernong konstelasyon. Matatagpuan sa hilaga ng celestial equator, ito ay ipinangalan kay Andromeda, anak ni Cassiopei ...

Alpha Centauri Bb

Ang Alpha Centauri Bb ay isang planetang ekstrasolar na umiinog sa Alpha Centauri B, isang bituing may uring K, na tinatayang makikita sa 4.37 sinag-taon mula sa Mundo sa katimugang konstelasyon ng Centaurus. Ito na ang pinakamalapit na natagpuan ...

Seres (astronomiya)

Para sa diyosang Griyego, silipin ang Seres mitolohiya. Ang 1 Ceres ang kaunaunahang natuklasang asteroyd. Ang opisyal na designasyon ay Ceres, ngunit hindi na sinusulat ang panaklong kapag pinag-uusapan ang mga asteroyd at, hindi na isinusulat m ...

Sistemang Solar

Binubuo ang sistemang solar o sangkaarawan ng araw, daigdig at iba pang mga bagay sa panlabas na kalawakan na apektado ng pwersa ng grabitasyon ng Araw. Ayon sa tradisyon, binubuo ito ng Araw, walong planeta at ang kanilang 165 na kilalang likas ...

Higanteng planeta

Ang isang higanteng planeta ay anumang napakalaking planeta. Karaniwan silang pangunahing binubuo ng mga materyales na low-kumukulo, sa halip na bato o iba pang solidong bagay, ngunit maaari ring umiiral ang napakalaking solidong planeta. Mayroon ...

Mga makasaysayang modelo ng Sistemang Solar

Ang mga makasaysayang modelo ng Sistemang Solar ay nagsimula sa panahon ng sinaunang panahon at na-update hanggang sa araw na ito. Ang mga modelo ng Sistemang Solar sa buong kasaysayan ay unang kinakatawan sa maagang anyo ng mga pagmamarka ng kuw ...

Sinturon ng Kuiper

Ang Sinturon ng Kuiper, na paminsan-minsan ay tinawag na Edgeworth-Kuiper belt, ay isang sirkulasyon ng disc sa panlabas na Sistemang solar, na umaabot mula sa orbit ng Neptuno hanggang sa humigit-kumulang na 50 AU mula sa Araw. Ito ay katulad ng ...

Timeline ng pagtuklas ng mga planeta ng Solar System at ang kanilang mga buwan

Ang timeline ng pagtuklas ng mga planeta ng Sistema ng Solar at ang kanilang mga likas na satellite tsart ng pag-unlad ng pagtuklas ng mga bagong katawan sa kasaysayan. Ang bawat bagay ay nakalista sa sunud-sunod na pagkakasunud-sunod ng pagtukla ...

Biyokimika

Ang biyokimika o haykapnayan ay pag-aaral ng kimika ng buhay. Ito ang agham na nagtutulay sa pagitan ng biyolohiya at kimika na nag-aaral kung papaano nagkaroon ng buhay mula sa kumplikadong pagsasanib ng mga kimikal. Ito ay isang sanga ng kimika ...

Nukleyosida

Ang mga Nukleyosida o Nucleoside ay mga glikosilamino na binubuo ng isang nukleyobase na nakabigkis o nakatali sa isang ribosa o asukal na deoksiribosa sa pamamagitan ng isang beta-pag-uugnay na glikosidiko. Ang mga halimbawa ng mga nukleyosida a ...

Pagbuburo

Ang permentasyon, pagpapahilab, o pagbuburo ay ang proseso ng paggamit ng isang selula ng asukal para sa enerhiya na hindi gumagamit ng oksiheno sa loob ng iisang panahon. Ang pampaalsa ay isang organismong nakapagbuburo. Kapag binuburo ng lebadu ...

Serotonin

Ang serotonin o 5-hydroxytryptamine o 5-HT ay isang monoaminong neurotransmitter na nabubuo mula sa tryptophan. Ang serotonin ay pangunahing matatagpuan sa gastrointestinal, platelet, at sa gitnang sistemang nerbiyos ng mga hayop kabilang ang mga ...

Estereokimika

Ang estereokimika ay isang subdisiplina ng kimika na nag-aaral the ralatibong kaayusan ng mga atomo ng isang molekula sa espasyo o tatlong dimensiyon. Ang isang mahalagang sanga ng estereokimika ay ang pag-aaral ng mga molekulang kiral. Ang ester ...

Timbang na pang-atomo

Ang relatibong masang atomiko, kaugnay na masang atomiko, kaukol na masang atomiko, nauukol na masang atomiko, hilagyong masang atomiko, o hinlog na masang atomiko, na nakikilala rin bilang timbang na atomiko o bigat na atomiko, na mayroong sagis ...

Bilang na pangmasa

Ang bilang na pangmasa o bilang ng masa, na tinatawag ding bilang ng masang pang-atomo, bilang ng masang atomiko, o bilang ng nukleon ay ang kabuoang bilang ng mga proton at mga neutron na nasa loob ng isang nukleyus na pang-atomo. Dahil sa ang m ...

Kompuwestong organiko

Ang isang kompuwestong organiko ay anumang kasapi ng malaking klase ng mga kompuwestong kemikal na ma-gaas, likido o solido na ang molekula ay naglalaman ng karbon. Sa mga kadahilanang historikal, ang ilang mga uri ng mga kompuwestong naglalaman ...

Absorbent

Para sa ibang gamit, tingnan ang Absorpsiyon paglilinaw. Ang mga absorbent o absorbiyente, na nangangahulugang mga "sumisipsip", ay mga sustansiya o mga bagay na katulad ng espongha ay madaling sumipsip ng mga likido. Sa larangan ng medisina, ang ...

Dyel

Ang dyel ay isang solidong mala-halayat malambot na materyal na maaaring magkaroon ng mga katangian na malambot at mahina o matibay at matigas. Nangangahulugan ang mga dyel bilang isang lubusang nalabnaw na sistemang kawing-krus, na nagpapakita n ...

Extractive metallurgy

Ang extractive metallurgy ay isa sa tatlong pangunahing sanga ng metalurhiya. Ang mga paksa na maaaral sa extractive metallurgy ay napakalawak at kahit ang isang napakahusay ng metallurgist ay hindi maaring maging sobrang galing sa lahat ng mga p ...

Asidong asetiko

Ang asidong asetiko o asidong etanoiko ay isang mahalagang sangkap ng suka. Ang asidong asetiko na nasa suka ay isang malabnaw at tila hindi purong solusyon o timplada na may kahalong tubig. Ang asidong ito ay nabubuo mula sa alkohol sa pamamagit ...

Amide

Ang amide, tinatawag din bilang acid amide, ay isang compound na mayroong functional group na R n E x NR′ 2. Pinakakaraniwan ang carboxamides, subalit napagalaman na may mahahalagang uri ng amides kabilang ang phosphoramides at sulfonamides. Tinu ...

Asoge

Ang asoge o merkuryo o hydrargyrum), ay isang elementong kemikal nay may gamit sa simbolong Hg. Ang bilang atomiko nito ay 80. Isang mabigat at tila pilak na metal, ang asoge ay isa sa anim na elementong kemikal na tila tubig sa pangkaraniwang te ...

Asupre

Ang asupre, sangyawa o sulpura ay isang kemikal na elementong gumagamit sa bilang atomikong 16. Ito ay karaniwang ginagamitan ng simbolong S. Ito ay isang karaniwang multibalente na hindi metal. Asupre, sa katutubong uri, ay matamlay na dilaw na ...

Elyo

Ang elyo o helyum Kastila: helio, Ingles: helium ay isang elementong kimikal sa atomikong bilang na 2, at ito ay kinakatawan ng simbolong He. Ito ay walang kulay, walang amoy, walang lasa, walang lason, at isang inert monatomic gas na nagunguna s ...

Eskandiyo

Ang eskandiyo o iskandiyum ay ang pangdalawangput-isa na elementong kimikal sa talaang peryodiko. Ang simbolo nito ay Sc at nagtataglay ng bilang atomiko na 21. Ito ay nangunguna sa mga transisyong metal ng talaang peryodiko. Ito ay mala-pilak, m ...

Flerovium

Ang flerovium o ununquadium ay ang pansamantalang pangalan ng radioactive na elementong kemikal na may pansamantalang simbolong Uuq at atomikong bilang na 114. Minumungkahi na tawagin ang elementong ito na flerovium, sunod sa Rusong siyentipikong ...

Ginto

Ang ginto ay isang kemikal na elementong may simbulong Au at atomic number na 79. Sa pinakapuro nitong anyo ito ay makinang, bahagyang mamula-mulang dilaw, siksik, malambot, nagbabago ng anyo at hugis, at ductile na bakal. Ayon sa kemika, ang gin ...

Idrohino

Ang idrohino ay ang unang elementong kimikal sa talaang peryodiko. Ang simbolo nito ay H at nagtataglay ng bilang atomiko na 1. Natuklasan ito ni Henry Cavendish noong 1766. Kabilang rin sa mga angking katangian nitong pagkakaroon ng atomikong bi ...

Iodine

Ang iodine ay isang elementong kemikal na may bilang atomiko na 53 at may simbolong I. Ito ay bahagi ng pangkat ng mga halogen at kaunti man itong reaktibo ng mga halogo ang elementong ito. Ito rin ang pinaka-elektropositibong halogen pagkatapos ...

Lantano

Ang Lanatano o Lanthanum ay isang elementong kimikal na may simbolong La at bilang atomiko na 57. Ito ay isang mapilak na putong elementong metaliko na kabilang sa pangkat 3 ng talaang peryodiko at ang unang elemento ng seryeng lantanido. Ito ay ...

Lata

Para sa mga ibang gamit ng salita, tingnan ang Lata paglilinaw. Ang lata, estanyo, tinggaputi o tin ay isang elementong kemikal na may sagisag na Sn at may numero atomikong 50. Kabilang ito sa pangunahing pangkat na metal sa pangkat 14 ng periodi ...

Lityo

Ang lityo o lityum ay isang kimiko na may atomikong bilang na 3, at kinakatawan ng simbolong Li. Kabilang din sa mga katangian nito ang pagkakaroon ng atomikong bilang na 6.939, punto ng pagkatunaw na 179 °C, punto ng pagkulong 1.317 °C, espesipi ...

Mangganeso

Ang mangganeso o manganese ay isang elementong kimikal na may simbolong Mn at bilang atomikong 25. Ito ay matatagpuan bilang isang malayang elemento sa kalikasan at maraming mga mineral. Ang manganeso ay isang metal na may mahalagang industriyal ...

Neodimyo

Ang Neodimyo o Neodymium ay isang elementong kimikal na may simbolong Nd at bilang atomikong 60. Ito ay isang malambot na mapilak na metal na nawawalan ng kinang sa hanging. Ang Neodimyo ay natuklasan noong 1885 nang kimikong Austriyanong si Carl ...

Neptunyo

Ang Neptunyo o Neptunium ay isang elementong kimika may simbolong Np at bilang na atomikong 93. Isang radioactive na aktinidong metal, ang neptunyo ay ang unang elementong transuraniko. Ang posisyon nito sa talaang peryodiko ay pagkatapos lamang ...

Oganeso

Ang oganeso o ununoctium /u nun ok tyum/ na kilala rin bilang eka-radon o element 118, ay ang pansamantalang IUPAC name para sa transaktinidong sangkap ng pagkakaroon ng atomikong bilang na 118 at pansamantalang elementong simbolong Uuo. Sa talaa ...

Oksiheno

Ang oksiheno o oksihena ay isang elemento. Ang simbolo nito ay O at nagtataglay ng bilang atomiko na 8. Ang oksihena ay walang amoy, walang lasa, at hindi metaliko. Kailangan ito upang makalikha ng apoy at magkaroon ng reaksiyon sa mga metalikong ...

Platino

Huwag itong ikalito sa platina at plutonyum. Ang platino o platinum ay isang uri ng mala-pilak na elementong may mga katangiang maaaring mabatak, mapukpok, at hindi kinakalawang. Kalimitan itong ginagamit para sa paggawa ng mga kasangkapang elekt ...

Plutonyo

Huwag itong ikalito sa platina at sa platinum. Ang plutonyo, plutonyum, o plutonium ay isang uri ng mala-pilak na elementong kimikal na may mga katangiang metaliko, at pagka-trans-uranikong elemento. Nalilikha ito sa pamamagitan ng pagpapatama ng ...

Praseodimyo

Ang Praseodimyo o Praseodymium ay isang elementong kimikal na may simbolong Pr at bilang atomikong 59. Ang Praseodimyo ay isang malambot, mapilak, maleable at duktilong metal sa pangkat lantanido. Ito ay labis na reaktibo na matatagpuan sa likas ...

Prometyo

Ang Prometryo o Promethium, orihinal na prometheum ay isang elementong kimikal na may simbolong Pm at bilang atomikong 61. Ang lahat ng mga isotopo nito ay radioaktibo. Ito ang isa sa dalawa lamang mga gayong elemento na sinusundan sa talaang per ...

Seryo

Ang Seryo o Cerium ay isang elementong kimikal na may simbolong Ce at bilang atomikong 58. Ito ay isang malambot, mapilak, at duktilong metal na madaling nag-ooksido sa hangin. Ito ay pinangalan sa unanong planeta na Ceres. Ang seryo ang pinakasa ...

Tingga

Ang tingga ay isang elementong gumagamit sa sagisag na Pb at bilang atomikong 82. Isang ito malambot, mahinang klase, at natutuping metal ngunit kabilang ito sa grupo ng mga mabibigat na metal. Kulay bughaw na may puti ang sariwang-hiwa na tingga ...